Երաժշտական, թատերական նախագծեր, ներկայացումներ, համերգներ
Տեխնոլոգիական , միջավայրի ձևավորման աշխատանքներ
Պարտիզպուրակային գործունեոթյուն
Լրացուցիչ կրթության ամփոփիչ համերգներ, ստուգատեսներ, ներկայացումներ
Բովանդակություն
Ճամբարային առօրյա գործունեությունը կկազմակերպվի վերը նշված ուղղություններով։ Ճամբարի ընթացքում կիրականացնենք նաև <Սովորող-սովորեցնող> տարաբնույթ նախագծեր, որի արդյունքում կհամագործակցենք տարբեր ճամբարային խմբերի և ջոկատավարների հետ։
Ամենօրյա գործունեության ընթացքում կիրականացնենք հետևյալ նախագծերը՝
CONTENTS Unit 1. Vowels and consonants Unit 2. A, An Unit 3. Numbers Unit 4. Plurals Unit 5. This is / these are Unit 6. That is /those are Unit 7. There is/ there are Unit 8. Personal pronouns Unit 9. Possessives Unit 10.The verb “to be” Unit 11.Present continuous Unit 12.The verb “Have got” Unit 13. The verb “Can” Unit 14.Present simple Unit 15.Preposition of place Unit 16.Preposition of time Unit 17.Adjectives Unit 18.Past simple UNIT 1 VOVELS AND CONSONANTS/ՁԱՅՆԱՎՈՐՆԵՐ և ԲԱՂԱՁԱՅՆՆԵՐ The vowels A, E, O, I, U
THE CONSONANTS B,C,D,F,G,H,J,K,L,M,N,P,Q,R,S,T,V,W,X,Y,Z
A + consonant a bee,a cat, a dog, a flower, a guitar, a house,a jeep, a kite, a lemon, a monkey, a notebook,a pencil, a queen, a rainbow, a sun, a tree, a vest, a watermelon
An + vowels An apple, an egg, an ice-cream, an orange,an umbrella
Task 1 Fill In a or an/ Գրել a կամ an Apple, bee, cat, dog, egg, flower, guitar, house, ice-cream, jeep, kite, lemon, monkey, notebook, orange, pencil, queen, rainbow, sun, tree, umbrella, vest, watermelon, phone, yo-yo, zebra.
An apple, a bee, a cat, an egg, a flower, a guitar, a house, an ice-cream, a jeep, a kite, a lemon, a monkey, a notebook, an orange, a pencil, a queen, a rainbow, a sun, a tree, an umbrella, a vest, a watermelon, a phone, a yo-yo, a zebra.
UNIT 3 NUMBERS 1-10 1 – One 2 – Two 3 – Three 4 – Four 5 – Five 6 – Six 7 – Seven 8 – Eight 9 – Nine 10 – Ten
Task 1 Write out the numbers/Թվերը գրել տառերով 1 – One 2 – Two 3 – Three 4 – Four 5 – Five 6 – Six 7 – Seven 8 – Eight 9 – Nine 10 – Ten Numbers 11-20 (11) Eleven (12) twelve (13) thirteen (14) fourteen (15) fifteen
Task 1 Write the plurals/Գրիր հոգնակի թիվը ⦁ An apple – apples ⦁ A pear – pears ⦁ A lemon – lemons ⦁ A watermelon – watermelons ⦁ An orange – orangs ⦁ A bee – bees ⦁ A dog – dogs ⦁ A cat – cats ⦁ A monkey – monkeys ⦁ A zebra – zebras ⦁ A table – tables ⦁ A chair – chairs ⦁ A door – doors Plurals +es Sh, ch, o ,s, ss, x + es
A dish dishes
A peach peaches
A potato potatoes A dress dresses A fox foxes Task 1 Write the plurals/ Գրիր հոգնակի թիվը ⦁ A dish- dishes ⦁ A peach – peaches ⦁ A potato – potatoes ⦁ A dress – dresses ⦁ A fox – foxes ⦁ A box – boxes ⦁ A tomato – tomatoes ⦁ A princess – princesses ⦁ A kiss – kisses ⦁ A glass – glasses Plurals Consonant + y I +es/ A baby babies A lady ladies A berry berries A cherry cherries Vowel+y+s A boy boys A toy toys A monkey monkeys A donkey donkeys
Task 1 Write the plurals/ Գրիր հոգնակի թիվը ⦁ a baby – babies ⦁ a lady – ladies ⦁ a monkey – monkeys ⦁ a boy – boys ⦁ a toy – toys ⦁ a cherry – cherries ⦁ a berry – berries ⦁ a donkey – donkeys
Plurals f v+es fe v+es A shelf shelves A leaf leaves A wolf wolves A knife knives Task 1 Write the plurals/ Գրիր հոգնակի թիվը a shelf – shelves a leaf – leaves a wolf – wolves a knife – knives a wife – wives a scarf – scarves
IRREGULAR PLURALS/ԱՆԿԱՆՈՆ ԳՈՅԱԿԱՆՆԵՐ A child children A woman women A man men A foot feet A goose geese A tooth teeth A mouse mice A sheep sheep A fish fish An ox oxen Task 1 Write the plurals/ Գրիր հոգնակի թիվը ⦁ A child – children ⦁ A man – men ⦁ A woman – women ⦁ A goose – geese ⦁ A foot – feet ⦁ A tooth – teeth ⦁ A mouse – mice ⦁ An ox – oxen ⦁ A fish – fishes ⦁ A sheep – sheep
UNIT 5 THIS IS /THESE ARE /Սա-Սրանք This is an apple These are apples This is a bee these are bees This is a cat these are cats This is a dog these are dogs
Task 1 Write the plurals/ Գրիր հոգնակի թիվը ⦁ This is a man – These are men ⦁ This is a woman – These are women ⦁ This is a child – These are children ⦁ This is an ice-cream – These are ice-creams ⦁ This is a foot – These are feet ⦁ This is a mouse – These are mice ⦁ This is a tooth – These are teeth ⦁ This is a goose – These are geese ⦁ This is a sheep -These are sheep ⦁ This is a fish – These are fishes
Affirmitive, negative/Հարցական և ժխտական ձևեր This is a dog Is this a dog? This is not a dog This is a cat Is this a cat? This is not a cat These are dogs Are these dogs? These are not dogs These are cats Are these cats? These are not cats Task 2 Change into affirmative, negative/Դարձնել հարցական և ժխտական ⦁ This is a fox – Is this a fox ?/ This is not a fox. ⦁ This is a box – Is this a box ?/ This is not a box. ⦁ These are potatoes – Are these potatoes ?/ These are not potatoes. ⦁ These are tomatoes – These are tomatoes ?/ These are not tomatoes.
UNIT 6 THAT IS /THOSE ARE/Դա-Դրանք That is a queen Those are queens That is a rose Those are roses That is a tree Those are trees That is an umbrella Those are umbrellas That is a vest Those are vests That is a watermelon Those are watermelons
Task 1 Write the plurals/ Գրիր հոգնակի թիվը ⦁ That is a dress – Those are dresses ⦁ That is a dish-Those are dishes ⦁ That is a cow – Those are cows ⦁ That is a pig – Those are pigs ⦁ That is a horse – Those are horses ⦁ That is a hen – Those are hens ⦁ That is a donkey – Those are donkeys ⦁ That is a goat – Those are goats ⦁ That is a leaf – Those are leaves ⦁ That is a wolf – Those are wolves ⦁ That is a baby – Those are babies ⦁ That is a lady – Those are ladies
Affirmitive, negative/Հարցական և ժխտական ձևեր That is a dog Is that a dog? That is not a dog That is a cat Is that a cat? That is not a cat Those are dogs Are those dogs? Those are not dogs Those are cats Are those cats? Those are not cats
Task 2 Change into affirmative, negative/Դարձնել հարցական և ժխտական ⦁ That is a boy – Is that a boy ?/ That is not a boy ⦁ That is a girl – Is that a girl ?/ That is not a girl ⦁ Those are shops – Are those shops ?/ Those are not shops ⦁ Those are markets – Are those markets ?/ Those are not markets
UNIT 7 THERE IS/THERE ARE/ԿԱ-ԿԱՆ There is a girl There are girls There is a boy There are boys There is a teacher There are teachers There is a desk There are desks There is a computer There are computers
Task 1 Write the plurals/ Գրիր հոգնակի թիվը ⦁ There is a classroom – There are classrooms ⦁ There is a book – There are books ⦁ There is a notebook – There are notebooks ⦁ There is a pen – There are pens ⦁ There is a pencil – There are pencils ⦁ There is a ruler – There are rulers ⦁ There is an eraser – There are erasers ⦁ There is a sharpener – There are sharpeners
Affirmative, Negative/Հարցական և ժխտական ձևեր There is a box – Is there a box ?/ There is not a box There is a fox – Is there a fox ?/ There is not a fox There are students – Are there students ?/ There are not students There are teachers – Are there teachers ?/ There are not teachers Task 2 Change into affirmative, negative/Դարձնել հարցական և ժխտական ⦁ There is a tiger – Is there a tiger ?/ There is not a tiger ⦁ There is a lion – Is there a lion ?/ There is not a lion ⦁ There are monkeys – Are there monkeys ?/ There are not monkeys ⦁ There are elephants – Are there elephants ?/ There are not elephants
UNIT 8 PERSONAL PRONOUN/ԱՆՁՆԱԿԱՆ ԴԵՐԱՆՈՒՆՆԵՐ I ԵՍ YOU ԴՈՒ HE ՆԱ/ՏՂԱ/ SHE ՆԱ/ԱՂՋԻԿ/ IT ՆԱ/ ԱՌԱՐԿԱ/ WE ՄԵՆՔ YOU ԴՈՒՔ THEY ՆՐԱՆՔ
Taks 1 Write the pronoun Ես – I Դու- you Նա/տղա/ – He Նա/աղջիկ/ – She Նա /առարկա/ – It Մենք – We Դուք – You Նրանք – They Unit 9 POSSESSIVES/ՍՏԱՑԱԿԱՆ ԴԵՐԱՆՈՒՆՆԵՐ I MY ԻՄ YOU YOUR ՔՈ HE HIS ՆՐԱ/ՏՂԱ/ SHE HER ՆՐԱ/ԱՂՋԻԿ/ IT ITS ՆՐԱ/ԱՌԱՐԿԱ/ WE OUR ՄԵՐ YOU YOUR ՁԵՐ THEY THEIR ՆՐԱՆՑ
Task 1 Fill the missing word/լրացրու պակասող բառը I – My YOUR – You HE – His HER – She IT – Its OUR – We YOU – Your THEIR – They
Task 2 Tanslate/թարգմանիր ⦁ Սա իմ գիրքն է – This is a my book ⦁ Դա քո տետրն է – That is a your notebook ⦁ Սա նրա/տղա/ շունն է – This is a his dog ⦁ Դա նրա/աղջիկ/ կատուն է – That is a her cat ⦁ Սրանք մեր գրիչներն են – These are our pens ⦁ Դրանք Ձեր մատիտներն են – Those are your pencils
Arevik’s cat Արևիկի կատուն Hayk’s dog Հայկի շունը My mother’s dress Իմ մայրիկի զգեստը
Task 3 Translate/Թարգմանիր ⦁ Սա Արամի գիրքն է – This is Aram’s book ⦁ Դա Արմանի տետրն է – That is Arman’s notebook ⦁ Սա Հասմիկի գրիչն է – This is Hasmik’s pencil ⦁ Դա Տիգրանի մատիտն է – That is Tigran’s pen
Unit 10 The verb to be I am Ես………..եմ You are Դու……….ես He is Նա…………է She is Նա…………է It is Նա ………..է We are Մենք…..ենք You are Դուք ……եք They are Նրանք….են
Task 1 Fill in am, is, are. ⦁ I a girl. – I am girl ⦁ You a boy. – You are boy ⦁ She my sister. – She is my sister ⦁ He my brother. – He is my brother ⦁ It my dog. – It is a my dog ⦁ We students. – We are students ⦁ You friends. – You are friends ⦁ They teachers. – They are teachers
Affirmative, Negative /Հարցական , ժխտական ձևեր I am Am i? I am mot You are Are you? You are not He is Is he? He is not She is Is she? She is not It is Is it? It is not We are Are we? We are not You are Are you? You are not They are Are they? They are not
Task 2 Change into affirmative, negative/Դարձնել հարցական և ժխտական
⦁ He is a teacher – Is he a teacher ?/ He is not a teacher ⦁ She is my sister – Is she my sister ?/ She is not my sister ⦁ We are students – Are we students ?/ We are not students ⦁ It is a dog – Is it a dog ?/ It is not a dog ⦁ Ann is nine – Is Ann nine ?/ Ann is not nine
UNIT 11 PRESENT CONTINOUS/ՆԵՐԿԱ ՇԱՐՈՒՆԱԿԱԿԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿ I am playing Am I playing? I am not playing You are playing Are you playing? You are not playing He is playing Is he playing? He is not playing She is playing Is she playing? She is not playing It is playing Is it playing? It is not playing We are playing Are we playing ? We are not playing You are playing Are you playing? You are not playing They are playing Are they playing? They are not playing
Play+ing=playing Read+ Paint+ Sing+ Go+ Dance+ing=dancing Come+ Write+ Ride+ Type+ Swim+ing= swimming Task 1 Fill in the table I am You are We are It is it is We are you are They are
Task 2 Change into affirmative, negative/Դարձնել հարցական և ժխտական
⦁ I am reading – Am I reading ?/ I am not reading ⦁ You are singing – Are you singing ?/ You are not singing ⦁ He is dancing – Is he dancing ?/ He is not dancing
UNIT 12 VERB”TO HAVE GOT”/ՈՒՆԵՆԱԼ
I have got Have I got? I have not got You have got Have you got? You have not got She has got Has she got? She has not got He has got Has he got? He has not got It has got Has it got? It has not got We have got Have we got? We have not got You have got Have you got? You have not got They have got Have they got? They have not got
Task 1 Fill in have or has ⦁ I am a sister. – I have a sister ⦁ You are a brother. – You have a brother ⦁ He is a aunt. – He has an aunt ⦁ She is an uncle. – She has an uncle ⦁ We have a house. – We have a house
Task 2 Change into affirmative, negative/Դարձնել հարցական և ժխտական
⦁ He has got a computer – Has he got a computer ?/ He has got not a computer ⦁ She has got a new book – Has she got a new book ?/ She has got not a new book ⦁ They have got a big house – Have they got a big house ?/ They have got not a big house
UNIT 13 THE VERB “CAN”/ ԿԱՐՈՂԱՆԱԼ I can Can I? I can not You can Can you? You can not He can Can he? He can not She can Can she? She can not It can Can it? It can not We can Can we? We can not You can Can you? You can not They can Can they? They can not
Task 1 Change into affirmative, negative/Դարձնել հարցական և ժխտական I can sing – Can I sing ?/ I can not sing You can dance – Can you dance ?/ You can note dance He can read – Can he read ?/ He can not read She can write – Can she write ?/ She can not write It can play – Can it play ?/ It can note play We can paint – Can we paint ?/ We can note paint You can run – Can you run ?/ You can note run UNIT 14 PRESENT SIMPLE/ՆԵՐԿԱ ԺԱՄԱՆԱԿ I work Do I work? I do not work You work Do you work? You do not work He works Does he work? He does not work She works Does she work? She does not work It works Does it work? It does not work We work Do we work? We do not work You work Do you work? You do not work They work Do they work? They do not work He , she , it Work+s=works, Read+s=reads Sh, ch, o, s, ss, x+es wash-washes, watch-watches, go-goes
Task 1 Fill in do or does/Ավելացնել do կամ does ⦁ You go to school at 8:30 ? – Do you go to school at 8:30 ⦁ She like her classmates ? – Does she like her classmates ⦁ They have lunch at school ? – Does they have lunch at school ⦁ He go home at 4:30 ? – Does he go home 4:30 ⦁ We have English lesson every day ? – Does we have English lesson every day ⦁ He play football with his friends ? – Does he play football with his friends
Task 2 Change into affirmative, negative/Դարձնել հարցական և ժխտական I study at Mckhitar Sebastatsi educational complex. – Do I study at Mckhitar Sebastatsi educational complex ?/ Don’t I study Mckhitar Sebastatsi educational complex She works at a hospital. – Does she works at a hospital ?/ Don’t she works at a hospital Task 3 I read I write I count I paint I sing I dance I eat I drink I go I watch I wash I get up I comb I dress I jump I translate I give I take UNIT 15 PREPOSITION OF PLACE IN-ՄԵՋ In the basket, in the box ON-ՎՐԱ On the table, on the grass UNDER-ՏԱԿԸ Under the tree BEHIND-ՀԵՏՆԱՄԱՍՈՒՄ Behind the house IN FRONT OF-ԴԻՄԱՑԸ In front of the shop NEXT TO THE-ՄՈՏ Next to the door
Task 1 Write according to the example/Գրիր օրինակին համապատասխան
⦁ The cat in on the box ⦁ The cat is in the box
The cat under the box.
The cat next to the box
The cat in front of the box
The cat behind the box
UNIT 16
PREPOSITION OF TIME
In
The morning, the afternoon, the evening.The summer , the sring, the autumn, the winter.January, February, March, April, May, June , July, August , September, October, December.2024 ,2016
Հացն առաջին անհրաժեշտության սննդամթերք է, որը պատևաստվում է հացահատիկների ալյուրից ստացված խմորից և այլ հավելյալ բաղադրիչներից։ Հացի մասին շատ լեգենդներ կան հյուսված։ Ըստ լեգենդի՝ հացը պատահաբար է ստեղծվել մի հին եգիպտացու կողմից։ Մարդիկ սկսել են հաց պատրաստել դեռևս 30 հազար տարի առաջ։ Ուսումնասիրությունները վկայում են այն մասին, որ Հայաստանը հացի հնագույն հայրենիքներից է։ Հայկական լեռնաշխարհում հաց թխել են դեռևս Քրիստոսի ծննդից առաջ 3-րդ հազարամյակում։ Այդ են վկայում մի շարք հնավայրերի՝ Շենգավիթի, Մոխրաբլրի, Լճաշենի պեղումներից հայտնաբերած աղորիքներն ու թոնիրները։ Միջնադարյան Հայաստանում հացը թխում էին նաև սաջի՝ հատուկ մետաղաթիթեղի վրա։ Տարածված էին բոքոնը, մատնաքաշը, բաղարջը և, իհարկե, մեր նշանավոր լավաշը։ Այսօր Հայաստանում աճում է երկու տեսակի ցորեն՝ կարմրահատ և սպիտահատ։ Կարմրահատն ամենից շատ մշակում են Շիրակում, Բագրևանդում և Տարսոնում, սպիտակահատը՝ Արարատյան դաշտում։ Ասում են՝ մի անգամ Արամազդը կանչում է արևի ու ռազմի աստված Վահագնին և սիրո ու գեղեցկության աստվածուհի Աստղիկին և ասում․ -Վերցրե՛ք այս երկու տոպրակները, տարե՛ք և նվիրաբերե՛ք մարդկանց։ Մեկի մեջ կարմրահատ ցորեն է, մյուսի մեջ՝ սպիտակահատ։ Կարմրահատը այրերի համար է, սպիտակահատը՝ կանանց։ Սպիտակահատ ցորնահաց ուտելով՝ բոլոր հայուհիները սպիտակամորթ կդառնան, իսկ կարմրահատ ցորնահացը տղամարդկանց կդարձնի առնական։ Զգո՛ւյշ եղեք, հանկարծ չշփոթե՛ք։ Նորից եմ ասում՝ կարմրահատը տղամարդկանց, սպիտակահատը կանանց համար է։ Սակայն Վահագնն ու Աստղիկը մոռանում են Արամազդի պատվիրանը և հասնելով մարդկանց մոտ՝ չեն կարողանում որոշել, թե որ տոպրակն ում տան։ -Արի՛ խառնենք տոպրակներն ու տանք մարդկանց, ցորենը ցորեն է, թող տղամարդիկ ու կանայք և՛ կարմրահատ ուտեն, և՛ սպիտակահատ,-ասում է Վահագնը Այդպես էլ անում են։ Արամազդի պատվիրանը չկատարելու պատճառով սպիտակամաշկ ու կարմրաթուշ են լինում և՛ հայուհիները, և՛ հայ տղամարդիկ։ Տեքստային առաջադրանքներ
Տեքստային առաջադրաքներ
Ըստ լեգենդի՝ ո՞վ է ստեղծել հացը։ Հացը պատահաբար է ստեղծվել մի հին եգիպտացու կողմից։ Նշվածներից ո՞րը հացի հետ առնչություն չունի։ Աղորիք Աքցան Թոնիր Սաջ Ո՛ւշադի՛ր կարդա տեքստի միջին հատվածը և պատասխանի՛ր տրված հարցերին։ Ըստ ավանդազրույցի՝ ի՞նչ պատվիրեց մի օր Արամազդը Վահագնին և Աստղիկին։ Խառնել սպիտակահատ և կարմրահատ ցորենատեսակները։ Օգնել հայերին փրկել ցորենը կիզիչ արևից։ Կարմրահատ ցորենը տալ տղամարդկանց, սպիտակահատը՝ կանանց։ Հեռու մնալ մարդկանցից։ Հայաստանի ո՞ր շրջաններում են հիմնականում կարմրահատ ցորեն մշակում։ Կարմրահատ ցորենը ամենաշատը մշակում են Շիրակում, Բագրևանդում։ Ինչո՞ւ է Հայաստանը նույնպես համարվում հացի հայրենիք։ Որովհետև Հայաստանում հացը եղել է դեռևս Քրիստոսի ծննդից առաջ 3-րդ հազարամյակում։ Ի՞նչ տեղի ունեցավ Վահագնի ու Աստղիկի անուշադրության պատճառով։
Տղամարդիկ և կանայք եղան սպիտակամաշկ և կարմրաթուշ։ Ինչո՞ւ է հացը թանկ ու սուրբ համարվում։ Որովհետև հաց պատրաստելու գործընթաացը դժվար է։ Կատարի՛ր տրված առաջադրանքները։ Դո՛ւրս գրիր ընդգծված բառերը՝ դատարկ վանդակի փոխարեն լրացնելով բաց թողած տառը կամ տառակապակցությունը։ Գեղեցիկ արևածագ Աշխույժ երեխաներ Անհամբեր սպասել Մաղթել հաջողություն Հետևյալ բառակապակցություններից ո՞րի ընդգծված բառն է գործածված փոխաբերական իմաստով։ Բարձր լեռներ Ոսկեծամ աշուն Արևոտ օրեր Համարձակ երիտասարդ Ո՞րն է նախածանցավոր բառ։ տնակ տրտմություն տգեղ տնամերձ Տրված բառերից ո՞րը բայ չէ։ կատակել ճախրել անվանել խաղալիք Տրված նախադասությունից դո՛ւրս գրիր այն լրացումը, որը պատասխանում է ինչպիսի՞ հարցին։ Կար-չկար, միայնակ ապրում էր մի կապույտ զանգակածաղիկ։
2) Geogebra ծրագրով կարողանում եմ գծել տարբեր երկրաչափական պատկերներ: Ահա իմ աշխատանքը։
3) google forms հարթակով կարողանում եմ կազմել մաթեմատիկայի ինքնաստուգման թեստ և ֆլեշմոբ: Ահա իմ աշխատանքը։
4)օնլայն հարթակներով: Quizizz.com և learning apps.org միջոցով կարողանում եմ կազմել մաթեմատիկական խաղ-վիկտորինա և խաղ: Ահա իմ աշխատանքը։
2-րդ կանգառ. Ստեղծագործական աշխատանք։
Տարվա ընթացքում մաթեմատիկայից իմ ամենասիրելի աշխատանքը Lerningapps.org – ով իմ պատրաստած խաղն է: (օրինակ` բանավոր հաշվարկ, գործնական աշխատանք, ֆլեշմոբի խնդիրների լուծում):
Ահա իմ պատրաստած մաթեմատիկական ուսուցողական տեսանյութը:
3-րդ կանգառ: Չափումներ. մակերեսի և պարագծի հաշվում
3. Երրորդ ուսումնական շրջանում մեր քննարկված ուսումնական նյութերից, որն էր ավելի հետաքրքիր, որն էր ավելի դժվար, որը` հեշտ։ Ինչ թեմաներ կուզենայիր լիներ, որ չկա։ Տեղադրիր այն ուսումնական նյութերի հղումները, որոնց առաջադրանքները կատարել ես։
Երիտասարդ խեցգետինը մտածում էր. «Ինչո՞ւ իմ ընտանիքում բոլորը ետ-ետ են քայլում: Ուզում եմ առաջ քայլել սովորել, ինչպես գորտերը: Քիթս կկտրեմ, թե չկարողանամ սովորել»: Խեցգետինն սկսեց թաքուն վարժություններ անել հարազատ գետի քարերի մեջ: Սկզբում շատ էր հոգնում. Իրեն էս ու էն կողմ էր տալիս, քերծում էր զրահն ու կոխկրտում ոտքերը: Բայց, քիչ – քիչ վարժվեց: Այդպես է, չէ՞, ամեն ինչ էլ կարելի է սովորել, եթե շատ ուզես: Երբ արդեն վստահ էր, որ հասել է նպատակին, կանգնեց իր ընտանիքի անդամների առջև ու ասաց. — Նայե՛ք: Ու մի հպարտ քայլքով գնաց առաջ: -Զավա՛կս, – հուզմունքից լաց եղավ նրա մայրը,-Հո չե՞ս գժվել: Խելքդ գլուխդ հավաքիր, քայլի՛ր եղբայրներիդ նման, որ քեզ շատ են սիրում: Իսկ եղբայրները նայում ու փռթկացնում էին: Հայրը խիստ հայացքով նայեց նրան, հետո ասաց. -Դե հերի՛ք է: Եթե ուզում ես մեզ հետ մնալ, քայլիր սովորական խեցգետինների նման: Եթե չես լսի մեզ, գետը մեծ է. գնա ու մեր մասին մոռացի՛ր: Ճիշտ է՝ խեցգետնուկը սիրում էր իր հարազատներին, բայց նա նաև հավատում էր, որ ինքը ճիշտ է, նա չէր կասկածում: Ի՞նչ պիտի աներ: Խեցգետինը համբուրեց մորը, հրաժեշտ տվեց հորն ու եղբայրներին ու ճամփա ընկավ դեպի մեծ աշխարհ: Երբ անցնում էր գետով, գորտերը զարմանքից շշմել էին: Էս տիկինները հավաքվել էին իրար գլխի՝ սրանից-նրանից բամբասելու: -Աշխարհը շուռ է եկել, -հեգնեց նրանցից մեկը,-նայեք այս խեցգետնին, ո՞վ է այսպիսի բան տեսել: -Է՜, հարգանք չի մնացել,-ասաց մեկ ուրիշը: -Վա՜յ, վա՜յ, վա՜յ, -հառաչեց երրորդը: Բայց խեցգետնուկը շարունակեց գնալ իր ճամփով: Մի քիչ հետո լսեց, որ իրեն մի մեծ, ծեր, խեցգետին է կանչում, որը տխուր դեմք ուներ ու մեն-մենակ կանգնել էր մի քարի մոտ: -Բարի օր,-ասաց երիտասարդ խեցգետինը: Ծերուկը երկար նայեց նրան, հետո ասաց. -Այս ի՞նչ ես անում: Ես էլ, երբ երիտասարդ էի, քեզ նման մտածում էի, որ խեցգտիններին պիտի սովորեցնել դեպի առաջ քայլել: Բայց տես, թե ինչի հասա. ապրում եմ մեն-մենակ, ու խեցգետինները ավելի շուտ լեզուները կկտրեն, քան թե կխոսեն ինձ հետ: Քանի դեռ ուշ չէ, ականջ արա ինձ, ապրի՛ր բոլորի նման, ու մի օր, շնորհակալ կլինես այս խորհրդի համար: Երիտասարդ խեցգետինը չգիտեր ինչ պատասխանել ու լուռ մնաց: Բայց ինքն իրեն ասում էր. -Չէ՛, ե՛ս եմ իրավացի: Նա հրաժեշտ տվեց ծեր խեցգետնին, հպարտ-հպարտ շարունակեց իր ճանապարհը: Տեսնես հեռու կգնա՞: Կհասնի՞ երջանկության: Կուղղի՞ այս աշխարհի բոլոր ծռությունները: Մենք դա չգիտենք, նա դեռ շարունակում է քայլել այնպես, ինչպես որոշել է: Միայն կարող ենք նրան հաջողություն մաղթել՝ ասելով. -Բարի ճանապարհ:
Տեքստային առաջադրանքներ
1. Թվարկիր այս պատմության հերոսներին: Յուրաքանչյուրին բնութագրիր մեկ դիպուկ բառով:
Ճիշտ է՝ խեցգետնուկը սիրում էր իր հարազատներին, բայց նա նաև հավատում էր, որ ինքը ճիշտ է, նա չէր կասկածում:
14․ Ավարտի՛ր նախադասությունը։
Երիտասարդ խեցգետինը լուռ մնաց, որովհետև ինքն իրեն ասում էր. -Չէ՛, ե՛ս եմ իրավացի:
15․ Շարունակի՛ր պատմությունը։ Մտածի՛ր ու գրիր, թե հետո ի՞նչ եղավ խեցգետնի հետ: Պատմությունդ վերնագրի՛ր և հրապարակի՛ր։
Ծեր խեցգետնի մոտից հեռացավ երիտասարդ խեցգետինը և ճանապարհ ընկավ։ Հասավ մի գետի և որոշեց հանգստանալ։ Մարդիկ տեսնում էին և զարմանում, թե ինչպես կարող է խեցգետինն առաջ քայլել։ Մի քանի օր անց շարժվեց առաջ, բայց չգիտես ինչպես ոչ մի հանգստի վայր չէր գտնում։ Նա տարիներով առաջ քայլեց և մոռացավ հետ քայլելը։ Շարունակեց քայլել։ Անցավ ևս մեկ շաբաթ և նա պատահաբար տեսավ իր եղբայրներին, բայց նա արդեն ծերացել էր և չէր կարողանում վազել, այդ իսկ պատճառով նա ուրախությամբ գնաց դեպի իր եղբայրների մոտ, բայց նրա հայրը և մայրը մահացել էին։ Նա շատ տխրեց և լաց եղավ այդ լուրն իմանալուց հետո։ Նրանք եղբայրներով ապրեցին հաշտ ու համերաշխ։
Չափում ենք երեք առարկայի չափումները, հաշվում նրա պարագիծն ու մակերեսը։ Չափեցի ուղղանկյան երկարությունը և լայնությունը։ Ստացա 17.5 սմ և 6.5 սմ։ Հաշվեցի պարագիծը՝ 48 և մակերեսը՝ 248.5 սմ։
Word ծրագրում ստեղծում ենք աղյուսակ, որում իրար տակ բաժանումն ենք կատարում՝ 792 : 3։
Վերը ներկայացված հղումներից առանձնացրո՛ւ մի սովորողի ուսումնական բլոգ և պատասխանի՛ր տրված հարցերին։ Լինա Խաչատրյան
1․ Բլոգում գտի՛ր <<Իմ մասին>> բաժինը, ծանոթացի՛ր բլոգի հեղինակի հետ։ Իմ մասին
2․ Ուսումնասիրի՛ր բլոգի բաժինները։ Դրանցից ամենաշատը ո՞րը քեզ հետաքրքրեց, ինչո՞ւ։ Ինձ ամենաշատը հետաքրքրեց իմ ստեղծագործությունները բաժինը, որովհետև նա շատ լավ է ստեղծագործում։
3․ Բլոգի ուսումնասիրություններից ելնելով, գրի՛ր, թե բլոգի հեղինակը ի՞նչ նախասիրություններ ունի և ի՞նչը քեզ հուշեց նման կարծիք ձևավորել։ Նա սիրում է պարել, և երգել, որովհետև նա <<Իմ մասին>> նյութի մեջ նշել է։
4․ Առանձնարո՛ւ այն նյութը, որը քեզ ամենաշատը դուր եկավ։ Պատճառաբանի՛ր ընտրությունդ։ Ինձ ամենաշատը դուր եկավ <<Իմ դպրոցը>> ստեղծագործությունը, որովհետև նա մեր դպրոցի մասին գրեթե ամեն մանրուք գրել է։
5․ Բլոգի հեղինակը ինչպիսի՞ ընտանեկան նախագծեր է իրականացրել։ Նշի՛ր մի քանիսը։ Ընտանեկան նախագծերից նա հրապարակել է <<Տոնում ենք Զատիկը>> նյութը։
6․ Բլոգի հեղինակի <Ճամփորդություններ> բաժինը ուսումնասիրելով ի՞նչ կարող ես ասել։ Նշի՛ր այն վայրերը, որտեղ եղել է բլոգի հեղինակը։ Բլոգի հեղինակը եղել է Mind center – ում, Թեղենյաց լեռում, Զանգակ հրատարակչությունում և Թեժառույքի բարձունքն Է հաղթահարել Մեղրաձորում։
7․ Ուսումնասիրելով բլոգի հեղինակի <Գրադարան> բաժինը, կարո՞ղ ես նշել, թե նա ինչպիսի՞ ստեղծագործություններ է նախընտրում։ Առանձնացրո՛ւ քեզ ամենաշատը դուր եկած ստեղծագործությունը։ Նա, ինչպես նաև մյուս երրորդ դասարանի սովորողները չունեն <<Գրադարան>> բաժին։
8․ Ի՞նչ առաջարկություն կանեիր բլոգի հեղինակին՝ ուսումնական բլոգի հետ կապված։ Կառաջարկեի, որ իր բլոգը մի փոքր ակտիվ լինի։
9․ Ինչպե՞ս ես գնահատում կրտսեր ընկերոջդ բլոգավարությունը։ Ձևակերպի՛ր կարծիքդ-գնահատումդ մի քանի նախադասությամբ։ Բլոգավարությունը շատ լավ է։ Որովհետև ակտիվ է, բայց ոչ այնքան։ Նա շատ բարեխիղճ է աշխատում և իմ կարծիքով ուսուցիչները նրանից գոհ են։
10․ Հանդիպի՛ր բլոգի հեղինակ-ընկերոջդ հետ և տեսանյութի կամ ֆոտոշարի միջոցով լուսաբանի՛ր։
Ծանոթացի՛ր սովորողի բլոգին ներկայացվող պահանջներին և ըստ դրա խմբագրի՛ր բլոգդ։
Ծանոթանում ենք 5-6 րդ դասարաններում գործող ուսումնական պլաններին, առանձնացնում ենք այն կետերը, որոնք վերաբերվում են սովորողի ուսումնական կարգապահությանը և պարտականություններին, նշում այն կետերը, որնք հաճախ ենք խախտում։ Քննարկում ենք սովորողի անհատական ուսումնական պլանները, հանդես գալիս առաջարկներով։
Մթնաձոր տանող միակ արահետն առաջին ձյունի հետ փակվում է. մինչև գարուն ոչ մի մարդ ոտք չի դնում անտառներում: Սակայն Մթնաձորում այժմ էլ թավուտ անտառներ կան, ուր ոչ ոք չի եղել: Ծառերն ընկնում են, փտում, ընկած ծառերի տեղ նորն է ծլում, արջերը պար են խաղում, սուլում են չոբանի պես, ոռնում են գայլերը, դունչը լուսնյակին մեկնած, վարազները ժանիքով վարում են սև հողը, աշունքվա փ□ած կաղիններ ժողովում: Մի ուրույն աշխարհ է Մթնաձորը, քիչ է ասել կուսական ու վայրի: Թվում է, թե այդ մոռացված մի անկյուն է այն օրերից, եր□ դեռ մարդը չկար, և բրածո դինոզավրը նույնքան ազատ էր զգում իրեն, ինչպես արջը մեր օրերում: Գուցե այդպես է եղել աշխարհն այն ժամանակ, երբ քարածուխի հսկա շերտերն են գոյացել և շերտերի վրա պահել վաղուց անհետացած բույսերի ու սողունների հետքեր: Հիմա էլ Մթնաձորում մուգ-կանաչ մաշկով խլեզներ կան՝ մարդու երես չտեսած, մարդուց երկյուղ չունեցող: Պառկում են քարերի վրա, արևի տակ. ժամերով կարող եք նայել, թե ինչպես է զարկում փորի մաշկը, թույլ երակի պես, կարող եք բռնել նրանց: Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փա□չում: Բարձր են Մթնաձորի սարերը. դրանից է, որ ամռան երկար օրերին էլ արևը մի քանի ժամ է լույս տալիս Մթնաձորի անտառներին: Եվ երբ հեռավոր հարթավայրերում արևը նոր է թեքվում դեպի արևմուտք, Մթնաձորում ստվերները թանձրանում են, սաղարթի տակ անթափանց խավար է լինում, արջերը որսի են դուրս գալիս, վարազներն իջնում են ջուր խմելու, իր որջի առաջ զիլ ոռնում է գայլը, ոռնոցը հազարբերան արձագանքով զրնգում է Մթնաձորում: Գիշեր է դառնում, և գիշերվա հետ որսի են ելնում Մթնաձորի բնիկները: Արջը տանձ է ուտում, իրար թաթով են տալիս, թավալգլոր են լինում չոր տերևների վրա, դարան մտնում, հենց որ զգում են վայրի խոզերի մոտենալը: Արջը գիտե վարազի ժանիքի թափը, նախահարձակ չի լինում: Եթե տկար մի խոզ ետ մնա մյուսներից, արջը թաթի մի հարվածով ճեղքում է փափուկ վիզը, մի երկու պատառ լափում, լեշը ծածկում չոր ցախով ու տերևներով, քար դնում վրան, փնթփնթալով հեռանում, մինչև լեշը հոտի: Եթե հանկարծ վարազները լսեն ետ մնացած խոզի ճիչը… Սրածայր թրերի պես շողշողում են ժանիքները, անշնորհք շարժումներով ար□ին մնում է բարձրանալ կաղնու վրա: Կատաղի ձիերի պես վարազները վրնջում են, ժանիքներով ակոսում կաղնու տակ, զարկում ծառի բնին: Մթնաձորի ծերունի անտառապահը մի գարունքի տեսել է վարազի կմախքը` ժանիքը մինչև արմատը խրված ծառի բնում, ծառի ճյուղի արանքում արջի սատկած քոթոթին:
Տեքստային առաջադրաքներ
Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո’ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը: Փտած, երբ, փախչում, արջին։
Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ պար են խաղում, բառակապակցությունը արտահայտի՛ր մեկ բառով: Պարում են
Տեքստից դուրս գրի՛ր տրված բառերի հականիշները. ա/ լույս – մութ բ/ թաց – չոր գ/ ջահել – ծեր դ/ կենդանի – անկենդան
Կազմի՛ր երկու նախադասություն՝ անտառ բառը օգտագործելով ուղիղ և փոխաբերական իմաստներով: Ճամփորդները զբոսնում էին անտառում։ Այգիդ այնքան անմշակ է, կարծես անտառ լինի։ Ո՞րն է ագռավի ձայն դարձվածքի ճիշտ իմաստը. ա/ գեղեցիկ ձայն բ/ բարձր ձայն գ/ ուժեղ, խլացնող դ/ կոշտ, կոպիտ ձայն
Ի՞նչ էին անում ընդգծված նախադասության մեջ. ա/ գայլերը չոբանի պես ոռնում են։ բ/ վարազները ժանիքով վարում են սև հողը։ գ/ ծառերը ընկնում էին փտում և նորն աճում։ դ/ արջերը խաղում էին։
Տեքստում ընդգծված բառերից ստացի՛ր բայեր:
երկյուղ – երկյուղել
Երկար – երկարել
հարվածով – հարվածել
Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկ պարզ ընդարձակ նախադասություն, որի մեջ շաղկապ լինի:
Ես տեքստից չգտա այդպիսի նախադասություն։ Տեքսում ընդգծված նախադասություններից դուրս գրիր երկու ստորոգյալ:
Ոռնում են, ընկնում են։
Այն ի՞նչն է, այն ի՞նչը. Պոզեր ունի այծ չէ, Թևեր ունի, թռչուն չէ:
Բզեզ
Տեքստը բաժանիր երկու մասի և վերնագրի՛ր:
Ինչպիսի՞ աշխարհ էր Մթնաձորը: ա/ մուգ – կանաչ բ/ արահետներով ու բացատներով հարուստ գ/ կուսական ու վայրի դ/ քարածուխի հսկա շերտերով հարուստ
Ինչո՞ւ էր արջը վախենում վարազից:
Որովհետև, եթե մի վարազ հետ մնա մյուս վարազներից արջը նրան մի թաթի հարվածով կսպանի բայց, եթե մյուս վարազները լսեն արջի ձեռքը ընկած վարազի ճիչը նրանք սրածայր ժանիքները թրերի պես սրած գնում են ընկերոջը փրկելու, իսկ այդ ժամանակ վախեցած արջին մնում է միայն բարձրանալ ծառը։
Նկարագրի՛ր վարազներին:
Վարազներն ունեին ժանիքներ և արջից թույլ էին, բայց, եթե վարազները միասին էին լիունում արջը նրանց դիմաց ոչինչ էր։ Վարազները, նաև միասնական էին, որովհետև միայնակ չէին թողնում իրենց ընկերներին։
Պատմվածքում ի՞նչը քեզ դուր չեկավ:
Ինձ դուր չեկավ, որ վարազներն ու արջերը միասին վիճում էին և սպանում իրար։
